غرض در اشتعال نفس و احالهء وى به جوهر عقل است ، و اين همانست كه ما در صدد اثبات آنيم ، و يكى از مسائل مهمّ حكمت متعاليه ، فناى نفس در عقل بسيط است و ان شئت قلت احالهء نفس در جوهر عقل است . و بدان كه شيخ در فصل ياد شدهء « مبدأ و معاد » پس از بيان برهان اتّحاد عاقل به معقول در پايان آن فرمود : « و لهذا براهين متعلّقة تركناها و اعتمدنا الأظهر منها » . انصاف اين است كه اين نحوه تعبير و بيان از كسى كه قائل به صدق و صحّت آن نباشد صادر نمىشود . جناب شيخ كه خود خداوند برهان و خرّيت صناعت ميزان است بگويد كه اين مطلب را يعنى اتّحاد عاقل به معقول را براهين متعّدد است و در ميان آنها اظهر آنها را اختيار كرده است و تقرير نموده است و آن را برهان بداند و با اين وجود از برهان اعراض كند ، حاشا كه شيخ از برهان روگردان باشد . شيخ كه « مبدأ و معاد » را بنابر مذهب اهل تحصيل از مشّائين تقرير كرده است خود اهل تحصيل از مشّائيان است .